محله قلعه نو دهراز واقع در حاشیه شهر سبزوار با جمعیتی بیش از ۶ هزار نفر ، با وجود گذشت ۲۵ سال از الحاق آن به محدوده شهری  رنگ توسعه و آبادانی را ندیده است. سبزوار رتبه دوم حاشیه نشینی را پس از مشهد در استان دارد و از شهرهای میانی است که با چالش سکونتگاه غیررسمی مواجه است. حدود ۷۰ هزار نفر از ۲۵۰ هزار نفر جمعیت این شهر، در سکونتگاه‌های غیررسمی که دور تا دور آن را فرا گرفته، زندگی می کنند. محله قلعه نو دهراز نیز با جمعیتی بیش از ۶ هزار نفر در حاشیه غربی شهر سبزوار قرار گرفته است  و با این که جزو مناطق شهری محسوب می شود اما به دلیل مشکلات فراوان طی سال های اخیر رنگ آبادانی و بهره مندی از امکانات شهری را به خود ندیده است.

بوی نامطبوع فاضلاب و وجود دامداری ها

این محله با این که ۲۵ سال است که به محدوده شهر الحاق شده اما معابر و کوچه های آن وضعیت تاسف باری دارد و وجود دامداری ها در این محله اعتراض اهالی را برانگیخته است. قنات های جاری در این محله نیز تهدیدی جدی برای سلامت اهالی محله قلعه نو است و بوی نامطبوع جاری شدن فاضلاب در کوچه و معابر سبب گلایه اهالی این محله شده است که با وجود نامه نگاری و پیگیری های فراوان همچنان این محله از سیستم فاضلاب شهری بی بهره مانده است. خیابان های اصلی این محله نیز به بهانه تعریض آسفالت نشده و در فصول بارندگی دردسرهای بسیاری برای اهالی ایجاد می کند. محله قلعه نو دهراز یکی از ۱۰ محله حاشیه شهر سبزوار است که در طرح بازآفرینی شهری ایجاد خدمات و زیرساخت های شهری پیش بینی شده است اما از امکانات فرهنگی، ورزشی ، آموزشی و حمل و نقل درون شهری شامل خط اتوبوس همچنان بی بهره  است. طی سال های اخیر مسئولان شهری وعده برخورداری اهالی این محله از امکانات شهری را داده اند اما با وجود گذشت چند سال از وعده های رنگارنگ و پر زرق و برق مشخص نیست که این محله چه زمانی رنگ آبادانی را به خود می بیند.

قلعه نو دهراز با بی مهری مسئولان رها شده است

یکی از اهالی محله قلعه نو دهراز با بیان این که این محله مانند قسمتی از شهرسبزوار به دلیل بی مهری مسئولان شهری رها شده است، افزود: مهم ترین گلایه اهالی این محله بی مهری  مسئولان شهری  به قلعه نو دهراز است زیرا با گذشت چند سال از الحاق محله به محدوده شهری هنوز حداقل امکانات را هم ندارد.

فاطمه قلعه نوی گفت: متاسفانه این محله به دلیل قرارگیری در حاشیه شهر سبزوار کانون توجه مدیران شهری نیست و امکانات فرهنگی، رفاهی، آموزشی، ورزشی، تفریحی و …  ندارد.

وی اجرا نشدن عملیات آسفالت و جدول گذاری و نبود پارک و فضای سبز را از دیگر مشکلات اهالی محله قلعه نو دهراز دانست و بیان کرد: پروژه اجرای سیستم فاضلاب شهری در این محله آغاز شده اما همچنان تکمیل نشده است و ما بلاتکلیف مانده ایم.

قلعه نوی تصریح کرد: در سال های اخیر مسئولان محلی و نمایندگان مردم سبزوار در مجلس  چندین بار به منظور بررسی مشکلات از این محله بازدید کرده اند ولی قول ها برای بهره مندی اهالی از امکانات دستگاه های خدمات رسان در حد وعده بی سرانجام باقی مانده است.

الحاق قلعه نو به محدوده شهری بدون در نظرگرفتن زیرساخت شهری

رئیس شورای اسلامی شهرستان سبزوار نیز در گفت وگو با خراسان رضوی درباره مشکلات محله قلعه نو دهراز سبزوار اظهارکرد: چندین بار امام جمعه سبزوار، فرماندار، نمایندگان مردم سبزوار در مجلس شورای اسلامی و مسئولان مربوط از مشکلات و چالش های اهالی این محله بازدید کرده اند و اعتباراتی برای اجرای پروژه فاضلاب این محله جذب شد اما متاسفانه دولت برای تکمیل پروژه به تعهدات خود عمل نکرد.

علی اکبر فروغی با اشاره به سایر مشکلات و گلایه های اهالی، افزود: در بودجه سالانه شهرداری اعتباراتی برای بازگشایی معابر محلات هدف شهر سبزوار از جمله قلعه نو دهراز درنظر گرفته می شود و متاسفانه برای بازگشایی معابر برخی از مالکان همراهی لازم را ندارند.

وی ادامه داد: برای بازگشایی معابر قیمت کارشناسی مدنظر شهرداری سبزوار است و مالکان به این قیمت کارشناسی رضایت ندارند در نتیجه این اختلاف سبب شده مشکلات معابر محله قلعه نو  مانند گذشته ادامه داشته باشد.

عضو شورای اسلامی شهر سبزوار درباره نبود پارک و فضای سبز در این محله، بیان کرد: با توجه به پیگیری های صورت گرفته برای ساخت پارک در محله قلعه نو زمین خالی وجود نداشت ، اراضی وقفی در این محله وجود دارد که به رغم برگزاری چندین نشست امکان واگذاری آن فراهم نشد.

فروغی با بیان این که محله قلعه نو دهراز یکی از محلات استراتژیک این شهر است که در مسیر جاده سبزوار به جوین و اسفراین قرار دارد، افزود: این موضوع سبب مرغوبیت اراضی این محله برای ساخت و ساز و شهرنشینی نسبت به سایر محلات شده است  که رشد و توسعه محله را در پی دارد.

بدون این که زیرساخت های الحاق روستا به محدوده شهری را داشته باشد، به  سبزوار متصل شد

وی گفت: یکی دیگر از ظرفیت های محله قلعه نو دهراز وجود باغ های کشاورزی است که می توانست رونق گردشگری و درآمدزایی برای اهالی را به دنبال داشته باشد.

عضو شورای اسلامی شهر سبزوار با اشاره به دلایل محرومیت قلعه نو دهراز، بیان کرد: این محله در گذشته بدون این که زیرساخت های الحاق روستا به محدوده شهری را داشته باشد، به شهر سبزوار متصل شده ، در حالی که قبل از آن باید طرح هادی روستایی اجرا و سپس به محدوده شهری الحاق می شد یا قبل از الحاق باید شهرداری مکلف می شد شرایط بافت شهری را در خصوص ساخت پارک، فضای سبز، بازگشایی معابر و سایر امکانات شهری فراهم کند که  این موضوعات اتفاق نیفتاده و از سال ۸۴ به بعد شهرداری سبزوار از اهالی محله قلعه نو عوارض الحاق به محدوده را دریافت می کند.

فروغی با تاکید بر این که دولت در همان زمان الحاق قلعه نو به محدوده شهری زیرساخت های مورد نیاز را ندیده است، تصریح کرد: بی توجهی در گذشته سبب شده که این محله با گذشت چندین سال همچنان محروم بماند.

وی ادامه داد: رشد نکردن و توسعه نیافتن محله قلعه نو دهراز به دلیل بی مهری مسئولان مربوط در سال های اخیر بوده زیرا بیشتر تمرکز مسئولان در مناطق برخوردار شهری بوده و این مناطق محروم به هیچ عنوان دیده نمی شد.

عضو شورای اسلامی شهر سبزوار با بیان این که اهالی محله برای بهره مند شدن از امکانات شهری و خدمات دستگاه های اجرایی ، باید نمایندگانی برای پیگیری مطالبات در شهرداری و سایر دستگاه های خدماتی داشته باشند، افزود: متاسفانه این شرایط از لحاظ قانونی دیده نشده تا اهالی محله برای پیگیری مطالبات نماینده یا پایگاهی داشته باشند.

سند توسعه محله قلعه نو دهراز تنظیم شد

مهدی برزویی دبیر ستاد بازآفرینی شهری سبزوار نیز درباره مشکلات محله قلعه نو دهراز به خراسان رضوی گفت: قلعه نو آخرین محله ای است که در بحث بازآفرینی به آن ورود کرده ایم.

وی با اشاره به این که در ابتدا پروژه مطالعاتی و شناسایی این محله را گذراندیم و مشاور و تسهیل گر با انعقاد قراردادی در این محله حضور یافت، افزود: در مدت بیش از یک سال با رویکرد مشارکت اهالی سند توسعه محله قلعه نو دهراز تنظیم شد.

دبیر ستاد بازآفرینی شهری سبزوار ادامه داد: در این سند توسعه اقدامات و پروژه های بازآفرینی و سامان دهی محله قلعه نو شامل پروژه های کالبدی، فرهنگی، آموزشی، اقتصادی و تفریحی تعریف شده است.

دبیر ستاد بازآفرینی شهری سبزوار با بیان این که تا پایان سال ۹۸ مشاور در محله حضور داشته است، اظهار کرد: یکی دیگر از اقدامات مشاور این بود که سازمان مردم نهاد محلی در قلعه نو دهراز راه اندازی شد و قرار بود  نقطه اتصال محله با مسئولان و دستگاه های خدمت رسان برای اجرای سند توسعه این سازمان مردم نهاد باشد.

 فعالیت اعضای این سازمان مردم نهاد برای پیگیری مطالبات اهالی کم رنگ شد

برزویی گفت: متاسفانه امسال فعالیت اعضای این سازمان مردم نهاد برای پیگیری مطالبات اهالی کم رنگ شد و این حلقه اتصال عملکرد قابل قبولی نداشت بنابراین اجرای سند با کندی مواجه شد.

وی افزود: با توجه به این که رویکرد ما به توسعه محله قلعه نو دهراز مردمی است و به دنبال این هستیم که پیگیری ها برای آبادانی این محله از سمت مردم انجام شود، معتقدیم این سازمان مردم نهاد باید فعال شود ، در هفته گذشته نیز نشستی با اعضای این سازمان مردم نهاد محلی داشتیم و هماهنگی لازم به منظور در نظرگرفتن مکانی برای این سمن و پیگیری امور انجام شد.

دبیر ستاد بازآفرینی شهری سبزوار درباره عقب ماندگی محله محروم قلعه نو دهراز سبزوار، بیان کرد: بازگشایی و آسفالت معابر، بهره مندی از سیستم فاضلاب، پارک و … در این برنامه توسعه محله دیده شده است  اما دلیل براین نیست که به صورت کامل این خدمات ارائه شود و سرعت اجرا بستگی به همت دستگاه های خدمت رسان و پیگیری اهالی دارد.

۲ مشکل اساسی این محله ، بازگشایی معابر و فاضلاب است

برزویی با تاکید بر این که ستاد بازآفرینی شهری سبزوار برای پیگیری مشکلات در کنار اهالی این محله است، گفت: دو مشکل اساسی این محله بازگشایی معابر و فاضلاب است که تمام آن مربوط به دستگاه های خدمات رسان نیست و مالکیت های شخصی هم در این موضوع وجود دارد  به طور مثال خیابانی که فاضلاب، آسفالت و جدول گذاری در آن باید انجام شود، نیاز به تملک دارد و مردم این محله برای تعریض و بازگشایی همکاری لازم را داشته باشند.

وی درباره سایر مشکلات و گلایه های اهالی محله قلعه نو دهراز، افزود: موارد دیگر از جمله سالن ورزشی، پارک و بازارچه محله در برنامه توسعه محله پیش بینی شده است.

دبیر ستاد بازآفرینی شهری سبزوار با بیان این که اکنون ۲۲ محله هدف شامل سکونتگاه های غیر رسمی، روستاهای الحاقی، بافت فرسوده و بافت تاریخی در شهر سبزوار وجود دارد که این محلات حدود ۴۰ درصد جمعیت کل شهر سبزوار یعنی ۹۳ هزار و ۷۷۰ نفر را دربرمی گیرد اظهار کرد: برای محلات هدف شهر سبزوار اجرای ۲۰۷ اقدام در نظرگرفته شده که این تعداد اقدام و طرح شهری، از چهار سال گذشته در بخش‌های عمران شهری، توانمندسازی اجتماعی و اقتصادی ساکنان محلات هدف شهر سبزوار آغاز شده است.

برزویی ادامه داد: تاکنون بیش از ۶۸ میلیارد تومان برای بازآفرینی محلات هدف و حاشیه این شهر هزینه شده و از مجموع ۲۰۷ اقدام شهری، عملیات اجرایی بیش از ۷۰ درصد طرح‌ها، آغاز شده است که با پیشرفت فیزیکی ۲۰ تا ۸۰ درصد، اجرای آن ها ادامه دارد.

وی بیان کرد: طرح‌ های عمران شهری، احداث بوستان، مدرسه ابتدایی، کمربندی، پایگاه بهداشت، ایجاد کتابخانه و مهدهای کودک، برخی از فعالیت‌های مجموعه مدیریت شهری سبزوار در مناطق هدف این شهر بوده است.

میلاد کلاته-روزنامه خراسان