درخروجی شهر سبزوار به سمت جاده روداب و ابتدای جاده هشت بهشت و همچنین درمجاورت ضلع جنوبی شهر و کنار کوه های سبزوار حدود۴۰ تا ۵۰ چادر که در آن ها خانواده هایی زندگی می کنند این سوال را درذهن هر رهگذری تداعی می کند که چرا این افراد برای زندگی به حاشیه شهر رجوع کرده اند؛ جایی که هیچ گونه امکاناتی نیست.پدیده حاشیه نشینی از چهار سال گذشته در حاشیه سبزوار گسترش یافته و گروهی از مردم ازاستانی دیگر به همراه خانواده های خود به این شهرستان مهاجرت کرده اند.

به گزارش روابط عمومی شهرداری سبزوار، چادرنشینان مهاجر در سه منطقه شامل ابتدای جاده هشت بهشت، ابتدای جاده روداب و تعدادی هم در جنوبی ترین ضلع شهر در مجاورت کوه های سبزوار مستقرشده اند و سبک زندگی آنها هیچگونه شباهتی با عشایر ندارد بلکه در چادرهای غیر استاندارد سکونت دارند. حدود ۴۰ تا ۵۰ خانوار چادرنشین ساکن در حاشیه شهر سبزوار محروم از امکانات اولیه آب، بهداشت و درمان هستند و به علت رعایت نکردن مسائل بهداشتی احتمال شیوع انواع بیماری های خطرناک در میان چادرنشینان وجود دارد.

این مهاجران گرچه به ظاهر خریدوفروش الاغ و سگ را انجام می دهند اما در مواردی فرزندان و زنان آنها به تکدی گری در شهر سبزوار اقدام می کنند. پدیده چادرنشینان ساکن در حاشیه شهر از جنبه های مختلف چالشی برای شهر سبزوار محسوب می شود و این که آنها با وضع نامناسبی محروم از امکانات اولیه آب، برق بهداشت و درمان هستند و همچنین اطراف چادرها را حیواناتی فراگرفته که تهدیدی برای بهداشت آنها و شهروندان سبزواری است؛ درحالیکه ایجاد کمپ هایی با حداقل امکانات، علاوه بر رفع مشکلات بهداشتی چادرنشینان به برطرف شدن مشکلات حاشیه شهر سبزوار کمک می کند ولی تاکنون مسئولان شهری سبزوار نتوانسته اند راهکاری برای این مشکل بیابند.

تکدی گری زنان و کودکان در شهر و روستاهای حوالی سبزوار

یکی از چادرنشینان مهاجر که در ابتدای جاده روداب سبزوار زندگی می کند، اظهار کرد: ما از حدود چهار سال پیش به حوالی شهرستان سبزوار مهاجرت کرده ایم و با فروش حیواناتی همانند اسب، الاغ، سگ و … هزینه های زندگی را تامین می کنیم.

وی بابیان این که ما به صورت طایفه ای و قومی در چادرها زندگی می کنیم، افزود: هم اکنون ۱۲ نفر در چادر ما زندگی می کنند و برای کسب درآمد در طول روز زنان و کودکان در شهر و روستاهای اطراف تکدی گری می کنند.

وی بابیان این که بخشی از اقوام ما در یکی ازاستان های مرزی زندگی میکنند و از شرایط درآمدی خود راضی نیستند، ادامه داد: برخی از مهاجران باگذشت چندین سال چادرنشینی در سبزوار توانستند به درآمدزایی مناسبی برسند و در حوالی سبزوار منزل مسکونی خریده اند.

چادرنشینان می توانند به جذاب ترین بخش گردشگری سبزوار تبدیل شوند

سخنگوی شورای اس می شهر سبزوار در خصوص وضعیت چادرنشینان مهاجر با بیان این که درگذشته این افراد در کمربندی جنوب سبزوار استقرار داشتند ولی اکنون به کمربندی شرق و حوالی سبزوار آمده اند، افزود: این موضوع به معضل جدی سبزوار تبدیل شده است و بخشی از پیگیری مشکلات چادرنشینان به شورای شهر و شهرداری برمی گردد.

زهرا بخشی افزود: پدیده چادرنشینان معضل شهری نیست بلکه باید به صورت شهرستانی بررسی شود و رویکرد فرمانداری سبزوار نقش مهمی در رفع این معضل دارد.

وی ادامه داد: هم اکنون چادرنشینان در خارج از محدوده شهری سبزوار مستقرشده اند و شهرداری نیز همانند دیگر دستگاه های اجرایی در این باره مسئولیت دارد.

سخنگوی شورای اسلامی شهر سبزوار بابیان این که چادرنشینان می توانند به جذاب ترین بخش گردشگری سبزوار تبدیل شوند  و باید زیرساخت های گردشگری با همکاری دیگر نهادهای مربوطه ایجاد شود، تصریح کرد: پدیده چادرنشینان در حوالی سبزوار از سال های گذشته ایجادشده است ولی باید نتایج مثبت این موضوع موردتوجه قرار گیرد.

وی یادآور شد: اجرای طرح های مطالعاتی و مدیریت صحیح می تواند معضلات شهری همانند چادرنشینان مهاجر را از تهدید به فرصت تبدیل کند.

هویت چادرنشینان مهاجر قابل تشخیص نیست

معاون سیاسی، امنیتی، سیاسی فرمانداری سبزوار نیز بابیان این که از گذشته تاکنون پیگیری سامان دهی وضعیت چادرنشینان مهاجر سبزوار انجام شده است، افزود: هویت این اشخاص معلوم نیست و به دلیل اشتغال و کسب درآمد در شهرهای مختلف به خصوص شهرهای استان خراسان رضوی ساکن شده اند.

حسین میردشتی بابیان این که نوع رفتار این افراد سبب زندگی آنها در چادر شده است، افزود: این افراد بر اساس نیازهای اجتماعی که دارند میان شهرهای مختلف در حال رفت وآمد هستند و بیشتر به مناطق دارای منافع مادی مهاجرت می کنند.

وی بیان کرد: به دلیل قطع ارتباط چادرنشینان مهاجر با مردم، فاقد شناسنامه هستند و هویت ایرانی یا خارجی آنها قابل تشخیص نیست.

معاون سیاسی، امنیتی، سیاسی فرمانداری سبزوار ادامه داد: با توجه به آمار و بررسی ها تعداد این افراد حدود ۱۵۰ نفر در این شهرستان اعلام شده است که بیش از ۵۰ درصد چادرنشینان درگذشته از سبزوار به دیگر شهرستان ها مهاجرت کرده اند.

میردشتی بابیان این که هم اکنون چادرنشینان در سه منطقه شامل ابتدای جاده هشت بهشت، ابتدای جاده روداب و تعدادی هم در جنوبی ترین ضلع شهر در مجاورت کوره های سبزوار ساکن هستند، تصریح کرد: درگذشته آنها از جاده هشت بهشت مهاجرت کرده بودند ولی اکنون دوباره به این مکان بازگشته اند.

تشکیل کارگروهی ویژه برای بررسی وضعیت چادرنشینان سبزوار

وی همچنین از تشکیل کارگروهی ویژه برای بررسی وضعیت چادرنشینان مهاجر در این شهرستان خبر داد و گفت: به دنبال ایجاد اسکان موقت برای چادرنشینان مهاجر در این شهرستان بودیم ولی به دلیل وضعیت فرهنگی نمی توانند کنار یکدیگر زندگی کنند.

معاون سیاسی، امنیتی، سیاسی فرمانداری سبزوار شغل اصلی چادرنشینان مهاجر را خریدوفروش حیوانات اهلی و تکدی گری زنان و فرزندان آنها در شهر دانست و افزود: با توجه به طرح سامان دهی شهرداری سبزوار چهره شهر از وجود چادرنشینان مهاجر پاک شده است.

میردشتی بابیان این که یکی از مهمترین دغدغه های مسئولان در حوزه چادرنشینان مشکلات بهداشتی و بروز انواع بیماریهای خطرناک است، افزود: فرهنگ این افراد با شهرنشینی ما تفاوت دارد و برای رفع مشکلات بهداشتی با دستگاه های مرتبط همکاری نمی کنند.

وی تصریح کرد: شیوع بیماری سالک در میان فرزندان خردسال چادرنشینان مسئولان را نگران کرده است و این افراد امکانات بهداشتی اندکی دارند.

معاون سیاسی، امنیتی، سیاسی فرمانداری سبزوار بابیان این که چادرنشینان مهاجر تمایلی به دریافت شناسنامه و هویت دار شدن ندارند، تصریح کرد: با توجه به شرایط حاکم بر کشور و نوع تغییر در رفتارهای مردم ضرورتی ندارد که این افراد مهاجرت کنند و می توانند در شهرها ساکن شوند و با مشخص شدن هویت شان از تسهیلات دولت استفاده کنند اما چادرنشینان به این فرهنگ چادرنشینی خود ادامه می دهند.

لطمه چادرنشینان مهاجر به اجرای طرح بازآفرینی در سبزوار

مدیراداره فضاهای بازآفرینی سازمان عمران شهرداری سبزوار نیز با اشاره به اجرای طرح بازآفرینی در سکونت گاه های غیررسمی این شهرستان گفت: در این زمینه شهرستان سبزوار به عنوان مرکز آزمایشی )پایلوت( اجرای طرح بازآفرینی در کشور انتخاب شده است و وجود چادرنشینان مهاجر به این طرح ارزشمند لطمه می زند.

مهدی برزویی افزود: جلوگیری از شکل گیری هسته های جدید چادرنشینی در بخش های مختلف شهر موضوعی مهم است و امکان شکل گیری حاشیه هایی بدتر از این وضعیت وجود دارد.

وی مهمترین اقدامات این حوزه را ارتقای سطح کیفی بهداشت جسمی و روانی مناطق حاشیه ای دانست و بیان کرد: فعالیت و تماس چادرنشینان با مردم و رعایت نکردن بهداشت مشکلات متعددی درزمینه اجرای برنامه های بازآفرینی در سبزوار ایجاد می کند.

 

گزارش: میلاد کلاته